Most Grunwaldzki to jeden z najsłynniejszych symboli Wrocławia i największy w Polsce zabytkowy most wiszący (konstrukcja oparta na stalowych taśmach, nie linach).
- Zbudowany w latach 1908-1910
- Otwarty uroczyście 10 października 1910 roku w obecności cesarza Wilhelma II
- Projektant: Richard Plüddemann
- Pierwotna nazwa: Kaiserbrücke (Most Cesarski)
- Obecną nazwę otrzymał w 1945 roku na cześć Bitwy pod Grunwaldem
- Długość: 112,5 metra, szerokość: 18 metrów
Według legendy Richard Plüddemann miał popełnić samobójstwo z obawy przed zawaleniem mostu podczas otwarcia. To mit!
Prawda: Plüddemann zmarł śmiercią naturalną kilka miesięcy przed otwarciem mostu, będąc już na emeryturze. Most jest arcydziełem inżynierii i nigdy nie był zagrożony zawaleniem!
Konstrukcja i parametry:
- Unikalny stalowy most wiszący na czterech stalowych taśmach łańcuchowych
- Nitowana konstrukcja stalowa z początku XX wieku
- Przęsło wiszące podwieszone na charakterystycznych łańcuchach
- Pylony o wysokości około 20 metrów nad poziomem jezdni
Budowa lotniska: W ostatnich tygodniach II wojny światowej naziści skrócili pylony Mostu Grunwaldzkiego i zburzyli całą reprezentacyjną zabudowę wzdłuż osi mostu, aby stworzyć prowizoryczny pas startowy. Zburzono m.in. kościół Lutra i nowoczesne Archiwum Państwowe.
Praca w piekle: Lotnisko budowano rękami cywilów, kobiet, dzieci i robotników przymusowych pod nieustannym ostrzałem radzieckim. Szacuje się, że przy budowie zginęły tysiące ludzi.
Wykorzystanie operacyjne: Na pas startowy wylądował co najmniej jeden samolot transportowy Junkers Ju-52, który ewakuował 22 rannych żołnierzy. Lądowały tam również szybowce transportowe dostarczające zaopatrzenie dla oblężonej twierdzy. Pas był notorycznie ostrzeliwany przez radziecką artylerię, co czyniło lądowania ekstremalnie niebezpiecznymi.
Słynna ucieczka Karla Hanke: Wieczorem 5 maja 1945 r., tuż przed kapitulacją miasta, z tego lotniska uciekł samolotem typu Fieseler Fi 156 Storch (Bocian) Gauleiter Karl Hanke – komendant Festung Breslau. Uciekł z płonącego miasta, zostawiając walczących żołnierzy i cywilów na pastwę losu.
Most Tumski łączy Wyspę Piasek z Ostrowem Tumskim i jest znanym „Mostem Zakochanych”, na którym pary wieszały kłódki jako symbol wiecznej miłości.
- Pierwsza wzmianka o moście w tym miejscu: XII wiek
- Obecna stalowa konstrukcja: 1889 rok
- Od 2007 roku zakochani zaczęli wieszać na nim kłódki
- W lipcu 2019 roku miasto zdjęło z mostu około 17 ton kłódek (!)!
- W marcu 2022 roku podczas remontu ponownie usunięto kłódki
Według wrocławskiej legendy, piękna Agnieszka, wnuczka rajcy miejskiego, zakochała się w biednym czeladniku Bogusławie. Ojciec dziewczyny kategorycznie sprzeciwiał się temu związkowi. Młodzi spotykali się potajemnie właśnie na Moście Tumskim, gdzie wymieniali wyznania miłości. Zgodnie z legendą, ich miłość okazała się silniejsza niż zakazy, a Most Tumski stał się symbolem prawdziwej, niezłomnej miłości. Dlatego właśnie ten most – a nie inny – stał się miejscem, gdzie zakochani wieszają kłódki i składają przysięgi miłości!
Obecnie obowiązuje ZAKAZ wieszania kłódek na Moście Tumskim! Część kłódek została zawieszona obok mostu na specjalnych stojakach pamiątkowych.
Wieczorne oświetlenie: Most jest pięknie oświetlony gazowymi latarniami, które zapala codziennie latarnik – jedna z ostatnich takich profesji w Europie!
Niewielki mostek łączący Wyspę Piasek z brzegiem Odry, który kryje mroczną historię średniowiecznego wymiaru sprawiedliwości i przeklętych dusz.
- W średniowieczu był miejscem pokutnych kar dla mieszkańców Wrocławia
- Szczególnie karano tu kobiety oskarżone o kłótliwość i plotkarstwo
- Kara polegała na publicznym wystawieniu przy pręgierzu na moście
- Skazane musiały nosić „maskę hańby” uniemożliwiającą mówienie
- Obecna metalowa konstrukcja pochodzi z XIX wieku
Według drugiej, równie mrocznej legendy, na Mostku Pokutnic zamykano młode kobiety, które prowadziły rozpustny tryb życia – zamiast założyć rodzinę i żyć w wierności, spędzały czas na balangach, zwodząc i odrzucając zaloty kolejnych adoratorów.
Kara: Za karę młode kobiety musiały zamiatać mostek i nie miały możliwości opuszczania go. Według legendy ojciec jednej z nich – zawstydzony zachowaniem córki Tekli – przeklął ją, a tej samej nocy dziewczyna została uwięziona na mostku. Miała zamiatać jego deski do końca swoich dni jako ostrzeżenie dla innych próżnych dziewcząt.
Duchy pokutnic: Niektóre z nieszczęsnych kobiet popełniały samobójstwo, rzucając się z mostka. Ponoć do dziś w okolicy kościoła świętej Marii Magdaleny można usłyszeć jęki i zawodzenia duchów zmarłych pokutnic, a nawet odgłosy zamiatania!
Kiedyś matki często zabierały swoje córki na Mostek Pokutnic, aby przestrzec je przed konsekwencjami życia w grzechu i rozpuście.
Most Piaskowy to najstarszy zachowany most żelazny we Wrocławiu, łączący Stare Miasto z Wyspą Piasek.
- Pierwsza wzmianka o moście w tym miejscu: XII wiek
- Obecna żelazna konstrukcja: 1861 rok
- Projektant: Ernst Uber
- Wykonawca: zakłady metalowe Gustava Ruffera
- W XVI wieku był częścią miejskich fortyfikacji ze zwodzonym przęsłem
- Jednoprzęsłowa nitowana konstrukcja żelazna z charakterystyczną kratownicą
Śluza Piaskowa to najstarsza śluza komorowa we Wrocławiu i najstarsze urządzenie hydrotechniczne Śródmiejskiego Węzła Wodnego.
- Zbudowana w latach 1791-1794
- Początkowo drewniana konstrukcja
- W 1820 roku otrzymała murowaną obudowę z cegły
- Zastosowano innowacyjne wapno hydrauliczne jako spoiwo
- W 1882 roku przedłużono kanał z 39 m do prawie 47 m
- Przebudowano na śluzę dwukomorową
Lokalizacja: Śluza powstała na miejscu pierwszej znanej śluzy we Wrocławiu, znajdującej się na jazie św. Macieja. Podczas jej budowy przekopano kanał na skraju Wyspy Piasek, tworząc sztucznie kolejną wysepkę – Wyspę Daliową!
Funkcja dziś: Podczas rejsów statki często pokonują śluzy, które niwelują różnice poziomów wody (nawet do kilku metrów). Śluza Piaskowa to jedna z najstarszych czynnych śluz we Wrocławiu, położona w samym sercu historycznego centrum.
Kolejna historyczna śluza w systemie Wrocławskiego Węzła Wodnego – jednego z największych systemów dróg wodnych w Europie.
- Największy system dróg wodnych w Polsce
- Jeden z największych w Europie
- Obejmuje m.in. kanały: Miejski, Żeglugowy, Powodziowy i Odpływowy
- Śluzy niwelują różnice poziomów wody nawet do kilku metrów
- Umożliwiają żeglugę przez centrum historycznego miasta
Jedna z najstarszych i najbardziej urokliwych wysp odrzańskich, położona między Starym Miastem a Ostrowem Tumskim.
- Powierzchnia: około 5 hektarów
- Nazwa pochodzi od łacińskiego „in Arena” (na piasku)
- Główny zabytek: Kościół NMP na Piasku z XIII wieku
- Biblioteka Uniwersytecka w dawnym klasztorze augustianów
- Prawosławna cerkiew św. Cyryla i Metodego
Młyny wodne: Na Wyspie Piasek znajdował się Młyn Maria – jeden z dwóch wielkich młynów wodnych Wrocławia. Młyn wybudowano przed 1267 rokiem i działał przez wieki, wykorzystując siłę prądu Odry.
Jeden z najpiękniejszych gotyckich kościołów Wrocławia, górujący nad Wyspą Piasek.
- Zbudowany w XIV wieku (lata 1334-1390)
- Styl: gotyk
- Przy kościele działał klasztor augustianów
- W kościele znajdują się gotyckie freski i piękne witraże
- Charakterystyczna smukła wieża widoczna z daleka
Nowoczesna kładka dla pieszych i rowerzystów łącząca Wyspę Słodową z centrum miasta.
- Kładka tylko dla pieszych i rowerzystów
- Połączona z Wyspą Słodową
- Część systemu komunikacji rowerowej Wrocławia
- Popularny punkt widokowy na Odrę
Jeden z najstarszych młynów wodnych Wrocławia, który wykorzystywał siłę prądu Odry do mielenia zboża.
- Wybudowany przed 1267 rokiem na Wyspie Piasek
- Nazwa: Młyn Maria
- Działał przez setki lat, wykorzystując energię wodną
- Przebudowywany w 1793 roku i w latach 40. XIX wieku
- Zachowany budynek młyna do dziś
Jedna z mniejszych wysp odrzańskich, która w średniowieczu była centrum przemysłu młynarskiego Wrocławia.
- Zwana w średniowieczu również Wyspą Bożego Ciała
- Nazwa pochodzi od młynów Maria i Feniks
- Młyn Feniks znajdował się na Wyspie Młyńskiej
- Młyn Maria stał na Wyspie Piasek
- Młyny wybudowano przed rokiem 1267
- Przebudowywane w 1793 roku i w latach 40. XIX wieku
Tragiczny los: Niestety, budynki młynów zostały wysadzone w latach 70. XX wieku. Zachował się jedynie kompleks nazywany do dziś „Młynem Maria” na Wyspie Piasek.
Most łączący Wyspę Młyńską z Ostrowem Tumskim, nazwany od młynów wodnych, które znajdowały się w okolicy.
- Łączy Wyspę Młyńską z Ostrowem Tumskim
- W okolicy znajdowały się dawne młyny wodne
- Część systemu komunikacyjnego między wyspami odrzańskimi
- Stanowi ważny punkt widokowy na Katedrę Wrocławską
Ostrów Tumski to najstarsza część Wrocławia i duchowe serce miasta, gdzie rozpoczęła się jego historia.
- Najstarsza część Wrocławia – gród istniał tu już w X wieku
- W 1000 roku powstało tu biskupstwo wrocławskie
- Pierwszym kamiennym budynkiem była katedra
- Nazwa „Tumski” pochodzi od łacińskiego „domus” (dom) – odnosiła się do domu biskupiego
- Kiedyś był rzeczywistą wyspą – odnogę Odry zasypano w 1810 roku!
Główne zabytki:
- Katedra św. Jana Chrzciciela – archikatedra archidiecezji wrocławskiej
- Taras widokowy Katedry – najwyższy we Wrocławiu (97 metrów)!
- Kościół Świętego Krzyża – unikalna dwukondygnacyjna budowla
- Pałac Arcybiskupi
- 102 latarnie gazowe ręcznie zapalane przez latarnika
To tradycja trwająca od XIX wieku i jeden z najbardziej romantycznych widoków Wrocławia!
Most łączący Ostrów Tumski z lewym brzegiem Odry, nazwany na cześć pokoju po II wojnie światowej.
- Symboliczna nazwa nadana po II wojnie światowej
- Łączy Ostrów Tumski z ulicą Kardynała Bolesława Kominka
- Ważny punkt komunikacyjny dla mieszkańców
- Część systemu mostów wokół Ostrowa Tumskiego
Malownicza wyspa odrzańska, która w przeszłości pełniła funkcje gospodarcze, a dziś jest ulubionym miejscem spacerów mieszkańców.
- Nazwa pochodzi od słodowni (zakładów produkujących słód piwny)
- Dawniej nazywana „Bielarska Przednia”
- W XV wieku znajdowały się tu słodownie – stąd obecna nazwa
- W średniowieczu młyny wodne zakonu św. Klary (Młyny św. Klary)
- Powierzchnia: około 6 hektarów
- Połączona mostami z innymi wyspami: Bielarską, Młyńską i Daliową
Młyny św. Klary: Pierwszy młyn wybudowano w 1242 roku, drugi w 1275 roku. Oba były własnością zakonu klarysek (stąd nazwa). Wyspa była własnością zakonu od średniowiecza aż do około 1807-1810 roku.
Widoczny z wody budynek przy ul. Bolesława Drobnera (dawniej Matthiasstraße), gdzie w XIX wieku znajdowały się pruskie koszary karne z szubienicą.
- Budynek wybudowano w 1859-1860 roku
- Pełnił funkcję aresztu wojskowego (garnizonowego) dla armii pruskiej
- Działał jako areszt do 1928 roku
- Przed budynkiem, od strony Odry, stała szubienica wojskowa
- Wieszano na niej skazanych żołnierzy, głównie dezerterów
- Egzekucje były widoczne z wody – dla przestrogi
Kładka Słodowa dziś: Nowoczesna kładka dla pieszych i rowerzystów, podwieszona na charakterystycznych dźwigarach, otwarta w 2003 roku. Łączy Wyspę Słodową z prawym brzegiem Odry.
Niewielka wyspa odrzańska, której nazwa nawiązuje do dawnego rzemiosła tekstylnego.
- Nazwa pochodzi od bielarzy płótna – rzemieślników wybielających tkaniny
- W średniowieczu bielarze mieli tu swoje warsztaty
- Dawniej nazywana „Bielarska Tylna”
- W XVIII wieku produkowano tu spirytusy, likiery i wina
- Przed II wojną światową znajdowało się tu kąpielisko
Dziś: Wyspa Bielarska to teren rekreacyjny z kolorowymi placami zabaw dla dzieci – idealne miejsce dla rodzin!
Bulwar nadodrzański ciągnący się wzdłuż Starego Miasta, popularny deptak i miejsce spacerów.
- Bulwar nadodrzański wzdłuż Starego Miasta
- Nazwa od Bramy Świdnickiej – dawnej bramy miejskiej
- „Tamka” to stara nazwa nadbrzeża, tamy
- Popularne miejsce spacerów i rekreacji
- Widok na Odrę i wyspy: Piasek, Słodową, Bielarską
Najpopularniejszy bulwar spacerowy Wrocławia, z którego roztacza się najsłynniejsza panorama na Ostrów Tumski – często nazywana „Wrocławską Wenecją”.
- Najpiękniejszy widok na Ostrów Tumski
- Popularne miejsce fotografowania miasta
- Nazwa od Xawerego Dunikowskiego – polskiego rzeźbiarza
- Najlepsza panorama o zachodzie słońca
- Widok na Katedrę, gazowe latarnie i mosty
- Tu cumuje nasza łódź – Przystan Amfiteatralna!
W rzeczywistości to dwa osobne mosty równoległe zwane łącznie Mostami Pomorskimi, łączące centrum Wrocławia z Nadodrzem.
- Zbudowane w latach 1928-1933
- Projektant: Richard Konwiarz
- Dwa równoległe mosty z osobnymi jezdniami
- Łączna długość: około 130 metrów
- Stalowa konstrukcja z charakterystycznymi łukami
Podobnie jak Most Pomorski, to w rzeczywistości dwa równoległe mosty nazwane od pobliskiego Uniwersytetu Wrocławskiego.
- Wybudowane w 1889 roku
- Dwa równoległe mosty stalowe
- Nazwa od pobliskiego Uniwersytetu Wrocławskiego
- Łączą Stare Miasto z Nadodrzem
- W pobliżu znajduje się Collegium Maximum i Oratorium Marianum
Monumentalny gmach widoczny z rzeki, będący siedzibą Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego.
- Monumentalny gmach widoczny z Odry
- Siedziba Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego
- Imponująca architektura z początku XX wieku
- Fundamenty specjalnie wzmocnione ze względu na bliskość Odry
Zespół mieszkalno-usługowy widoczny z wody, który przez wrocławian nazywany jest „Sedesowcami” lub „Wrocławskim Manhattanem”.
- Projektantka: Jadwiga Grabowska-Hawrylak – pierwsza kobieta, która po wojnie uzyskała dyplom architekta we Wrocławiu
- Projekt powstał w latach 1967-1970
- Budowa: 1970-1973
- Skład: sześć wieżowców o wysokości ok. 54 m połączonych wspólną platformą handlowo-usługową
Skąd nazwa „Sedesowce”? Charakterystyczny wygląd elewacji to efekt prefabrykowanych betonowych osłon, które tworzą zaokrąglone wnęki balkonowe. To właśnie ten kształt przypomina mieszkańcom sedesy, co dało budynkom ich potoczną, humorystyczną nazwę.
W pierwotnym projekcie elewacje miały być białe, wykończone kruszywem z marmuru, a na dachach planowano ogrody i miejsca spotkań.
Z braku funduszy w PRL-u użyto jednak surowego, szarego betonu, co nadawało im przez lata surowy, brutalistyczny charakter. Dopiero w ostatnich latach budynki zostały odnowione i przywrócono im pierwotny biały kolor!
Wrocławskie ZOO to najstarszy i największy ogród zoologiczny w Polsce, położony nad Odrą.
- Założone w 1865 roku – najstarsze ZOO w Polsce!
- Powierzchnia: 33 hektary
- Ponad 10 500 zwierząt z około 1150 gatunków
- Położone nad Odrą – część terenu widoczna z wody!
- Afrykarium – największe oceanarium w Polsce, otwarte w 2014 roku
Afrykarium: Unikalna atrakcja – oceanarium prezentujące faunę i florę Afryki. Na powierzchni 20 000 m² można zobaczyć pingwiny, foki, hipopotamy, rekiny i wiele innych zwierząt w naturalnych siedliskach.
Pierwsza w Polsce miejska kolejka linowa, która przelatuje nad Odrą – widoczna z pokładu podczas rejsów po trasie w kierunku ZOO i Hali Stulecia!
- Otwarta: 23 maja 2013 roku
- Nazwa pochodzi od: POłączenie LInowe NAd rzeką (POLINA → Polinka)
- Długość trasy: 389 metrów
- Wysokość nad Odrą: do 25 metrów
- Łączy bulwar Dunikowskiego z Ogrodami Strzeleckimi
- Czas przejazdu: około 2,5 minuty
- Pojemność gondoli: 15 osób
- Liczba gondoli: 2 (kursują jednocześnie w obu kierunkach)
- Prędkość: do 5 m/s
Widoki z lotu ptaka: Podczas przejazdu Polinką podziwiasz niesamowity widok na Odrę, ZOO Wrocław, Halę Stulecia, Ogród Japoński i panoramę miasta z lotu ptaka! Z pokładu naszej łodzi zobaczysz gondole przelatujące wysoko nad rzeką – niecodzienny widok i świetna okazja do zdjęć!
Dostępność i bilety: Polinka działa codziennie (z wyjątkiem silnego wiatru powyżej 60 km/h). Bilet normalny kosztuje około 8-10 PLN (sprawdź aktualne ceny), a przejazd trwa zaledwie 2,5 minuty – ale wrażenia są niezapomniane!
Podczas naszych rejsów w kierunku ZOO i Hali Stulecia Polinka jest wyraźnie widoczna – przelatuje nad Odrą na wysokości około 25 metrów! To jeden z najnowszych i najbardziej nowoczesnych elementów Wrocławia, który świetnie kontrastuje z historycznymi mostami i zabytkami.